Sau hội thảo ngoài Hà Nội, hôm 22/10 vừa rồi, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức lấy ý kiến các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền hình trả tiền tại TP.HCM về dự thảo quy chế về quản lý hoạt động truyền hình trả tiền. Mục đích của Hội thảo là nhằm đưa ra các quy chuẩn cho ngành kinh doanh mới này.
Duy nhất một đơn vị được khai thác chương trình nước ngoài
Điều được quan tâm nhất đối với văn bản dự thảo luật đầu tiên trong lĩnh vực kinh doanh truyền hình trả tiền đó là đề xuất được Bộ Thông tin và Truyền thông nêu trong dự thảo: Việc khai thác các chương trình nước ngoài sẽ do một đơn vị duy nhất được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép.
Câu hỏi được đặt ra nhiều nhất đó là liệu sự độc quyền có trở lại hay không khi chỉ có một đơn vị duy nhất được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép sẽ khai thác và cung cấp các chương trình truyền hình nước ngoài?
Đề xuất này xuất phát từ thực trạng hiện nay đa số các đơn vị được cấp hoạt động truyền hình cáp không xác định được vai trò quyết định của mình trong việc quản lý nội dung chương trình truyền hình cáp. Đặc biệt là việc biên tập chương trình truyền hình nước ngoài phát trên hệ thống trả tiền gần như đang bị bỏ ngỏ.
Mặc dù Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn đã khẳng định chắc chắn, đây sẽ là đơn vị hoạt động phi lợi nhuận, sẽ chịu trách nhiệm và kiểm duyệt các chương trình thu từ nước ngoài, sau đó cung cấp lại cho các doanh nghiệp nhưng xem ra vẫn không được các đại biểu tham dự yên tâm.
Bà Trương Thị Kiều Nga, Phó Giám đốc HTVC cho biết việc đưa một đơn vị khai thác cho tất cả doanh nghiệp truyền hình trả tiền có thể ảnh hưởng nhiều thứ. Cụ thể như về thời gian. Một chương trình do đài tự khai thác thì thời gian có thể khá ngắn nhưng nếu giao cho một đơn vị thì thời gian có thể kéo dài, gây ra nhiều khó khăn cho việc sắp xếp lịch phát sóng, hoặc các đơn vị khai thác mua các chương trình không thể đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp.
Ông Vũ Bá Tâm, Giám đốc Công ty Truyền hình cáp Hải Dương cũng bày tỏ quan điểm, việc giao cho một đơn vị khai thác sẽ dễ sinh độc quyền hay những tiêu cực. Trong khi đó, các đài đang phải hết sức ganh đua với nhau, cho nên cần phải xem lại quy định để cho một đơn vị khai thác, có thể bổ sung thêm vài đơn vị.
Sẽ không còn tình trạng “cha chung không ai khóc”
Dù còn nhiều ý kiến trái chiều về việc nên hay không nên quản lý việc khai thác chương trình truyền hình nước ngoài về một đầu mối do Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý, song cũng phải nhìn nhận, nếu quản lý được vấn đề trên một cách triệt để sẽ đem lại những hiệu quả đáng kể.
Khi về một mối, đơn vị cung cấp chương trình truyền hình nước ngoài hoạt động phi lợi nhuận sẽ có trách nhiệm cao về các nội dung sẽ phục vụ người xem. Theo dự thảo quy chế, các hãng phát thanh, truyền hình nước ngoài nếu muốn cung cấp các chương trình phát thanh, truyền hình thuộc quyền sở hữu của mình vào Việt Nam phải thông qua đơn vị được uỷ quyền gọi là đại lý. Đại lý này phải thực hiện thủ tục đăng ký với Cục Quản lý phát thanh truyền hình và thông tin điện tử Bộ Thông tin và Truyền thông.
Vấn đề bản quyền các chương trình nước ngoài cũng được thực hiện tốt hơn. So với trước đây, việc thực hiện các quy định về bản quyền các chương trình truyền hình trả tiền đã có những bước tiến rõ rệt. Hầu hết các đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền đã ý thức được việc phải tuân thủ các quy định của pháp luật về bản quyền chương trình. Tuy nhiên do chưa có tiếng nói chung thống nhất giữa các đơn vị cung cấp bản quyền kênh chương trình nước ngoài vàcác đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền về giá bản quyền các kênh chương trình nước ngoài trên hệ thống truyền hình trả tiền của Việt Nam nên đã ảnh hưởng tới quyền lợi của người xem.
Tất cả những tồn tại trên sẽ không còn khi dự thảo chính thức được ký kết ban hành. Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã khẳng định, Bộ Thông tin và Truyền thông muốn có một đơn vị đứng ra làm đầu mối để không còn tình trạng mạnh ai nấy chạy, mạnh ai nấy phát triển đang diễn ra.
Hiện nay, mỗi đài truyền hình để phát được chương trình nước ngoài đều cần phải đầu tư nhân lực cho bộ phận chuyên làm về vấn đề thương thuyết bản quyền với đối tác, một bộ phận chuyên lo biên tập… dẫn đến sự tốn kém. Để có thể cạnh tranh, hút người xem, có khi còn xảy ra tình trạng anh nọ chèn anh kia. “Nếu như có một doanh nghiệp như thế tôi tin rằng các đơn vị như đài truyền hình địa phương sẽ rất ủng hộ. Vì họ sẽ không còn phải lo lắng gì về vấn đề nội dung nữa” - Thứ trưởng nói.