Cho tới thời điểm này, cuộc chạy đua giành giấy phép 3G của các doanh nghiệp thông tin di động Việt Nam đã vào lúc cao trào. Giới chuyên môn đang dự đoán phần thắng nghiêng về nhóm ba "đại gia" là VinaPhone, MobiFone và Viettel.
Hạ tầng 2G là nền tảng cho 3G
Đã hơn một tháng trôi qua kể từ ngày 18/2/2009, thời điểm các mạng di động Vinaphone, MobiFone, Viettel, SFone, Gtel, và liên danh EVN Telecom - HaNoi Telecom nộp hồ sơ thi tuyển lên Bộ Thông tin Truyền thông. Lễ tiếp nhận và mở hồ sơ thu tuyển 3G đã trở thành tâm điểm chú ý của hàng chục triệu người sử dụng mạng di động Việt Nam.
Tại thời điểm này, theo nguồn tin của phóng viên, Bộ Thông tin và Truyền thông đã hoàn tất việc chấm thi và chuẩn bị trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kết quả. Như vậy, không còn lâu nữa cuộc thi 3G sẽ chính thức về đích. Dường như, mỗi ngày trôi qua, không chỉ doanh nghiệp mà cả đông đảo người sử dụng mạng di động đều hồi hộp và phấp phỏng chờ đợi đến giờ G công bố thí sinh đoạt giải.
Một trong những tiêu chí được đánh giá cao với ba mạng di động thuộc "chiếu trên" là đã và đang triển khai hạ tầng 2G từ nhiều năm nay. Kinh nghiệm trên thế giới cho thấy tất cả các mạng 3G thành công đều dựa trên 2G. Khi cấp phép 3G cho các mạng 2G sẽ có lợi thế giảm được xuất đầu tư do mạng 3G tận dụng được cơ sở hạ tầng của mạng 2G nên có điều kiện giảm giá thành (trung bình sẽ giảm được 60% so với mạng đi thẳng vào 3G).
Thông tin từ một trong ba đại gia di động cho hay, lợi thế 2G sẽ tạo ưu thế đầu tiên giúp nhà mạng phủ sóng sâu rộng tới khắp vùng miền. Lãnh đạo mạng di động Vinaphone cho rằng, ngay trong năm nay, mạng này cam kết về vùng phủ sóng theo dân số trong vùng ưu tiên. Trước hết, vùng phủ sóng được ưu tiên cho các thành phố, khu vực quan trọng: Sẽ ưu tiên phủ sóng cho các khu thương mại, khu công nghiệp, hay các thành phố tập trung nhiều cơ quan của chính phủ, các doanh nghiệp thương mại, công nghiệp, du lịch và dịch vụ. Dựa vào mật độ dân số của các vùng quận, huyện, Vinaphone cũng sẽ ưu tiên phủ sóng tới những vùng có mật độ dân số cao tại các quận, huyện.
Mặt khác, người dân cũng đồng thời được tiếp cận mạng 3G của Vinaphone tới nông thôn. So với các nhà mạng khác, người sử dụng dịch vụ đánh giá Vinaphone là doanh nghiệp chủ đạo có nhiệm vụ công ích, ngoài mục tiêu kinh doanh tại các vùng trọng điểm, mạng 3G sẽ triển khai rộng, sâu tới các vùng nông thôn, vùng sâu, xa. Đây là những nơi mạng băng rộng hữu tuyến chưa đáp ứng nhu cầu để đáp ứng nhu cầu dịch vụ băng rộng, truy cập Internet, đáp ứng các mục tiêu công ích của Chính phủ.
Khách hàng hưởng lợi ích
Tuy nhiên, bên cạnh hạ tầng viễn thông 3G, một trong những tiêu chí được Ban giám khảo đánh giá cao là việc doanh nghiệp xét tuyển sẽ đem lại dịch vụ tiên tiến cho khách hàng khi đạt giấy phép 3G. Thứ trưởng Bộ Thông tin truyền thông Lê Nam Thắng đã từng khẳng định: "Bộ sẽ chỉ cấp phép 3G cho những nhà cung cấp có giấy phép 2G, cơ hội chia đều cho các doanh nghiệp. Không phân biệt CDMA hay GSM, bất cứ doanh nghiệp nào đáp ứng 4 tiêu chí do Bộ đưa ra sẽ được cấp phép 3G."
Bốn tiêu chí mà Thứ trưởng nhắc tới ở đây chính là: Tài chính và đầu tư (chứng minh đủ tiền để đầu tư vào mạng lưới, cơ sở hạ tầng 3G trong 15 năm); Kỹ thuật và nghiệp vụ (đòi hỏi doanh nghiệp đủ trình độ, năng lực triển khai nhanh nhất, phủ sóng rộng nhất, phổ cập dịch vụ không chỉ ở thành phố, đảm bảo về giao thông, an ninh…); Kinh doanh thương mại (doanh nghiệp phải tổ chức tốt hệ thống bán hàng, phân phối, mức giá phù hợp, kinh doanh hiệu quả) và Nhân lực, đào tạo (tiêu chí về đội ngũ cán bộ, xác định vấn đề nhân lực là trung tâm).
Điều này có nghĩa, nếu mạng di động 2G đang có ít khách hàng thì sẽ phải mất nhiều thời gian để thu hút khách hàng cho mình và không có lợi thế để giảm giá thành, nên dễ thất bại hơn. Thống kê cho thấy, mạng di động VinaPhone, một trong ba mạng GSM được đánh giá là có số thuê bao phát triển bền vững với hàng chục triệu thuê bao di động thực - số lượng thuê bao khổng lồ đáng được hưởng dịch vụ tiên tiến nhất. Trên thực tế, hàng chục triệu khách hàng hiện có của mạng Vinaphone đang được coi là thị phần không nhỏ để cung cấp các dịch vụ 3G tiên tiến, và là đích nhắm tới của các doanh nghiệp trong và ngoài nước cung cấp dịch vụ nội dung, dịch vụ giá trị gia tăng…
Mặt khác, câu hỏi đặt ra là liệu công nghệ 3G có phù hợp và xã hội hóa được với đông đảo người sử dụng: từ đối tượng bình dân cho đến khách hàng lớn…Trả lời cho câu hỏi này, VinaPhone đã quan tâm đến việc đầu tư mạng lưới trên nền 3G, bởi nếu sử dụng mạng 2G hoặc 2,5G thì chỉ một vài năm, cũng phải tiến hành nâng cấp, chi phí đó không rẻ hơn so với chi phí đầu tư cho mạng 3G.
Hơn nữa, công nghệ 3G sẽ không có hạn chế về việc phát triển thuê bao, các dịch vụ giá trị gia tăng cung cấp tới người sử dụng hoàn toàn không đắt hơn mà còn hiện đại hơn trên nền mạng 2G/2,5G. Lợi thế này cho phép sử dụng tài nguyên mạng cho dịch vụ nội dung tối ưu hơn, tiết kiện tài nguyên mạng hơn và cho phép triển khai các dịch vụ và mạng 2G/2,5G không triển khai được, ví dụ như Video call, video on demand...Chất lượng các dịch vụ tốt hơn (băng thông rộng hơn, tốc độ nhanh hơn, các chỉ số chất lượng dịch vụ khác cũng tốt hơn).
Đồng thời, ở Việt Nam hiện nay, tuy 3G chưa được ứng dụng nhưng các nhà cung cấp thiết bị đầu cuối cũng đã đưa vào thị trường một số lượng thiết bị lớn công nghệ này. Bởi thế, khi chính thức triển khai 3G thì đã có sẵn một lượng khách hàng có thiết bị để sử dụng. Bản thân VinaPhone cũng hợp tác với các nhà sản xuất thiết bị đầu cuối, nhằm mang lại cho khách hàng các dịch vụ trọn gói, phù hợp với lớp khách hàng tiêu dùng bình dân. Với những nỗ lực trong việc mở rộng vùng phủ sóng nhanh chóng, cũng như tạo ra hình thức kinh doanh thuận lợi cho các nhà cung cấp dịch vụ nội dung phát triển, hàng chục triệu khách hàng Vinaphone sẽ được tiếp cận với dịch vụ tiên tiến 3G.
Theo nhận định từ một số quan chức, hồ sơ thi tuyển 3G Vinaphone được chuẩn bị công phu, và nhận được sự đánh giá cao của Ban giám khảo. Cũng thông tin "mật" từ nhà mạng này cho hay, hồ sơ thi tuyển 3G của Vinaphone là một đề án kinh doanh mạng 3G trong vòng 15 năm, bắt đấu từ năm 2009 đến 2023. Trên cơ sở tập trung chuyên môn hóa cao của Vinaphone gồm tổng lực thành viên chuyên trách về công nghệ 3G, đặc biệt với sự hỗ trợ tư vấn của Nhà cung cấp mạng 3G NTT DoCoMo. Đây cũng là một trong những nhà cung cấp mạng 3G lớn nhất trên thế giới, có rất nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức quản lý khai thác mạng và kinh doanh dịch vụ 3G. Đề án 3G của Vinaphone đã được trình bày với các số liệu, sở cứ khoa học đủ tin cậy để dựa vào đó xây dựng đề án thiết lập, quản lý, khai thác và kinh doanh mạng và dịch vụ 3G. Tại lễ nhận hồ sơ thi tuyển, theo thông tin công bố ban đầu, Vinaphone là một trong hai mạng có số vốn đầu tư và số tiền đặt cọc lớn nhất.