Hàng loạt lập trình viên kernel Linux cao cấp chỉ trích bản cập nhật General Public License (GLP) mới được đưa ra. Được biết General Public License được phát triển từ nhiều dự án nguồn mở khác nhau.

Theo kết quả một cuộc khảo sát hôm thứ sáu tuần qua từ hơn 29 mật mã viên kernel, 28 bản GPLv3 được đánh giá cũng tệ như bản GPLv2 hiện nay, nếu không muốn nói là còn tệ hơn. Lập trình viên Linux và James Bottomley - nhân viên SteelEye - đã ghi nhận kết quả khảo sát cho thấy, trong phạm vi từ -3 tới 3, mức ủng hộ cao nhất là 0, mức phản đối trung bình là -2. Cuộc khảo sát do tác giả của Linux, Linus Torvalds tiến hành. Được biết ông đã ra mặt phản đối bản cập nhật GPL.

Hãng phần mềm miễn phí Free Software Foundation đang tìm kiếm cách thức hiện đại hoá GPL với phiên bản GPLv3 nhưng dường như kết quả chẳng mấy khả quan. Phiên bản 3 mới đưa ra gặp một số vấn đề về luật số và bằng sáng chế. Thực tế, giải pháp áp dụng cho các thành phần quan trọng thực sự làm GPLv3 trở nên lỗi thời trước khi nó kịp xuất hiện.

“Tôi phải tin rằng GPLv3 là tất cả. Nhưng đó cũng chính là điểm chết của một GP (General License - Bản quyền chung)”, Illuminata chuyên gia phân tích của Gordon Haft nói.

Các dự án nguồn mở số nằm trong phạm vi hoạt động của GPL. Trong đó có cơ sở dữ liệu MySQL và phần mềm dịch vụ file Samba. Nhưng nhân Linux kernel được xem là thành công và có sức thuyết phục nhất. Dự án Linux kernel là trung tâm của hệ điều hành nguồn mở, bên cạnh các thành phần số hoá khác.

“Tôi nghĩ nhiều người ngoài cuộc tin tưởng rằng, về mặt cá nhân tôi chỉ là một gã kỳ quặc. Bởi vì đã quá nhiều người biết tôi không phải là một fan cuồng nhiệt của GPLv3”, Torvald nói trong buổi nói chuyện trực tuyến hôm thứ sáu.

Thêm vào đó, 10 lập trình viên Linux trong cuộc khảo sát đã viết một bài báo phản đối thiết kế hiện tại của GPLv3. Bài báo có tựa đề: “Những nguy hiểm và các vấn đề của GPLv3” nói rằng vương quốc mã nguồn mở “có thể bị phân chia thành nhiều địa hạt”. Bởi vì luật bản quyền mới ép buộc người bán Linux phân tách các dự án phần mềm thành phiên bản GPLv2 và GPLv3.

“Sự phân tách tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngoại lệ lên toàn bộ “hệ sinh thái” nguồn mở và gây nguy hiểm cho nhiều tiện ích cũng như sự tồn tại của chính nó”. Bài báo còn nói rằng người bán Linux có thể sẽ phải phân tách các gói phần mềm thành các phiên bản khác nhau theo mỗi luật bản quyền.

“Do đó, chúng tôi khẩn cầu FSF hãy xem xét lại hậu quả mà loại bỏ chương trình GPLv3 hiện tại trước khi quá muộn”.

Uỷ viên của Free Software Foundation (FSF), Eben Moglen không đưa ra lời bình luận trực tiếp nào.

Những chỉ trích về bản update

Torvald nói rằng cuộc khảo sát đã thăm dò ý kiến của khoảng 30 lập trình viên năng động nhất trong dự án nhân Linux kernel và khẳng định một cách chắc chắn ý kiến nhận xét về bản PGLv3 không phải chỉ là của mình ông.

“Cá nhân tôi nghĩ rằng phần bản quyền trong GPLv2 cho nhân kernel tốt hơn nhiều. Nhưng tôi muốn chứng mình đó không phải chỉ là ý kiến của một mình tôi. Nếu khảo sát trên nhiều người đem lại kết quả khác, có thể lập trường của tôi đã bị thay đổi”.

Torvald chỉ trích GPLv3 về vấn đề thiết kế, chủ yếu là nó đã được mở rộng phạm vi lĩnh vực phần mềm một cách không thích hợp. Như trong chương trình quản lý các luật số, GPLv3 cung cấp cơ chế điều khiển cách dùng và chia sẻ phần mềm hay phương tiện như video. Nó ra lệnh phần cứng phải chạy phần mềm GPLv3 như thế nào để điều khiển được DRM. GPLv3 đã vượt quá giới hạn của mình, Torvalds nói.

Thêm vào đó, Torvald cũng chỉ trích “sự riêng tư cực đoan” của hãng Free Software Foundation, sử dụng cách thức gọi (calling) thay vì một phương thức thực tế khác.

Nhiều ý kiến có trọng lượng cũng được đưa ra, như của các hãng Hewlett-Packard và Open Source Development Labs chẳng hạn. Hewlett-Packard quan tâm tới điều khoản về bằng sáng chế. Còn Open Source Development Labs muốn tìm hiểu phần mềm GPLv2 và GPLv3 sẽ được dung hoà như thế nào.

Bài báo nêu lên lập trường của các lập trình viên Linux chỉ trích thiết kế của GPLv3 trong một số lĩnh vực và kết luận rằng cách tốt nhất là gắn với GPLv2 trong phần nhân Linux kernel.

“Trong chừng mực điều khiển các hệ thống con của nhân kernel, chúng tôi không thể dự đoán trước bất kỳ bản phác thảo tới nào sẽ thay thế chương trình hiện tại của GPLv3. Nhưng trước hết phải chứng mình cho chúng tôi thấy khả năng có thể chấp nhận một bản quyền chuyển đổi nhân Linux kernel”, tác giả bài báo viết.

Các vấn đề của GPLv3 bị chỉ trích chủ yếu trên bài báo: 

- DRM: “Chúng tôi đã tìm hiểu cách sử dụng DRM thông qua các công ty truyền thông. Họ cố gắng tiếp cận với các thiết bị “người dùng sở hữu” để điều khiển sự nhiễu loạn. Niềm tin của chúng tôi về các quyền tự do chủ yếu (trong lập trình Linux) khiến chúng tôi không chấp nhận được bất kỳ bản quyền nào có giới hạn người dùng cuối… Những cố gắng phác thảo và phác thảo lại của FSF về các điều luật này khiến chúng tôi thấy rằng họ là một “bãi mìn” với các bẫy ngầm vô tội và lợi ích sử dụng mã hoá cùng công nghệ DRM… Định nghĩa sự lợi dụng DRM như thế nào là quan điểm chính trị tự nhiên. Chúng tôi sẽ tranh cãi mạnh mẽ mà không có ý định hối lộ hay ép buộc bất kỳ ai phải theo quan điểm của mình”. 

- Bằng sáng chế: “Như trong phần thiết kế, phiên bản hiện tại cho thấy dường như tiềm ẩn khả năng gây nguy hiểm cao khi cấp phát bằng sáng chế cho một công ty. Cách thức thực hiện khá đơn giản. Bạn chỉ cần đặt chương trình bản quyền GPLv3 lên website công ty đó. Nhưng nguy cơ thì khá cao, hệ thống phần mềm Linux hiện tin cậy kiểu phân phối từ phía các công ty có luật sư chịu trách nhiệm pháp lý. Nhưng chúng tôi thấy rằng thật khó chấp nhận cách thức này, ảnh hưởng của nó sẽ rất tệ trước xu hướng đổi mới của chúng tôi”.

- Giới hạn bổ sung lập trình viên có thể thêm vào điều luật GPL: “Phần giới hạn bổ sung trong thiết kế hiện tại khiến GPLv3 trở thành lựa chọn rắc rối với các giới hạn có thể. Nó sẽ trở thành con ác mộng cho các phân phối Linux của chúng ta khi muốn theo đúng pháp luật và quy định. Nó thể hiện một bước lùi đáng kể và không thể chấp nhận được so với GPLv2, và đó là mệnh đề không giới hạn bổ sung”.