Từng là niềm tự hào của ngành công nghiệp điện tử nhưng sau 15 năm, Orion-Hanel đã phải nộp đơn xin phá sản. Thực ra, “cái chết” của liên doanh này đã được báo trước.
Thông tin từ báo VnEconomy vừa cho hay Công ty TNHH Đèn hình Orion -Hanel, một công ty liên doanh giữa Việt Nam và Hàn Quốc và từng có quá khứ huy hoàng trong thập niên 90 của thế kỷ trước, đang chuẩn bị các hồ sơ và thủ tục pháp lý để nộp lên TAND Thành phố Hà Nội, xin được phá sản.
Orion-Hanel là công ty liên doanh giữa Công ty điện tử Hà Nội (Hanel) và đối tác là Công ty Orion của Hàn Quốc, được cấp phép đầu tư tại Hà Nội vào tháng 2/1993, với số vốn đầu tư trên 178 triệu USD. Công ty điện tử này chuyên sản xuất đèn hình và phụ kiện cho TV, máy tính và có thời gian hoạt động tới 50 năm.
Trong thập kỷ 90, Orion-Hanel đã từng là niềm tự hào của ngành công nghiệp điện tử của Thủ đô, tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn người lao động. Tuy nhiên, "niềm vui ngắn chẳng tày gang", chỉ sau hơn 15 năm hoạt động Orion -Hanel đã nộp đơn xin được "chết" (phá sản).
Tuy nhiên, "cái chết" của Orion -Hanel chẳng phải là cái chết kiểu "đột tử", mà hoàn toàn là ở dạng "cái chết được báo trước" và nguyên nhân dẫn đến những triệu chứng gây nên "cái chết" của Orion -Hanel cũng đã được chỉ rõ và phần nhiều mang yếu tố chủ quan như nhập khẩu dây chuyền, thiết bị lạc hậu, chậm chạp trong việc đổi mới hình thức kinh doanh…
Trường hợp của Hanel -Orion cũng chỉ là một "vết đen" trong bức tranh của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam trong năm 2008. Chúng ta đã được chứng kiến việc Sony đóng cửa nhà máy sản xuất tại Việt Nam và kéo theo khoảng 200 công nhân mất việc, rồi hàng loạt nhà sản xuất, lắp ráp TV trong nước cũng lao đao… Rất có thể, trong năm 2009 còn đầy rẫy những khó khăn, các doanh nghiệp điện tử tại Việt Nam còn tiếp tục lao đao nữa.
Vẫn biết rằng liên doanh là một hình thức rất khó tạo ra sự linh hoạt và uyển chuyển trong kinh doanh, do còn vướng và phụ thuộc vào ý kiến, quan điểm của phía bên này, bên kia. Nhưng việc chậm chuyển đổi mô hình sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh công nghệ biến đổi vô cùng nhanh chóng, chuyển mạnh từ loại tivi thông thường sang các sản phẩm tivi màn hình tinh thể lỏng (LCD), plasma, từ màn hình máy tính CRT sang màn hình LCD…, trước hết chính bản thân lãnh đạo Orion -Hanel cũng như các bên tham gia góp vốn vào liên doanh này phải nhận trách nhiệm.
Dẫn đến việc Orion -Hanel xin phá sản hẳn còn có nguyên nhân dựa dẫm vào chính quyền thành phố (Hà Nội) của liên doanh này và của cả Công ty điện tử Hà Nội. Chuyện ban lãnh đạo Orion -Hanel từng đề xuất với lãnh đạo Hà Nội về một "gói cứu trợ" trị giá khoảng 10 triệu USD nhưng bị từ chối đã phản ánh rõ tư duy "làm ngơ trước xu thế phát triển" và máu "bao cấp" của lãnh đạo công ty này. Không thể vẫn tiếp tục nghĩ mình là "con cưng" của thành phố để "vòi vĩnh", trong khi đáng lẽ mình phải "ra riêng" từ lâu rồi. Thói quen dựa dẫm vào Nhà nước sẽ không thể giúp cho doanh nghiệp lớn lên và trưởng thành được. Vì thế, "cái chết" của Orion -Hanel tuy sẽ là đau đớn nhưng cần thiết.
Chuyện của Orion -Hanel cũng phần nào phản ánh trách nhiệm của các cơ quan quản lý ngành công nghiệp điện tử Việt Nam và sự thất bại trong việc xây dựng các kế hoạch, chiến lược phát triển của ngành này. 20 năm đã qua, công nghiệp điện tử Việt Nam vẫn èo uột và thiếu sức sống, chậm thích nghi với những biến đổi nhanh chóng của công nghệ và xu hướng thị trường. Đã đến lúc, các nhà quản lý cần có trách nhiệm và tiếng nói trước thực tế này. Nói để thấy rõ trách nhiệm và nói thì mới có ý tưởng để xây dựng lại tương lai.